Image Alt

The Edge Adventures

Miniserie: de NKBV & Alpenverein – deel 1

De afgelopen twee zomers en winter heb ik voor de Oostenrijkse Alpenverein gewerkt (sectie Mallnitz, mijn heimat). Was het in de zomer nog met zaag en pikhouweel de bergen op en de bossen in om de lawine- en stormschades van de afgelopen winters op te ruimen en de wandelwegen weer veilig en begaanbaar te maken, daar zijn de winterwerkzaamheden vooral gericht op het begaanbaar houden van o.a. de winterwanderwegen.

Wat veel mensen echter niet weten is dat het onderhoud en de renovaties van de berghutten mede dankzij een aanzienlijke jaarlijkse bijdrage van de NKBV (Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging) worden gefinancierd. Tijd dus om daar wat dieper op in te gaan!

In deze miniserie doe ik uit de doeken hoe de samenwerking tussen de NKBV en de Alpenverein is ontstaan, hoe de samenwerking nu is en hoe er precies wordt samengewerkt en welke hutten er in Mallnitz dankzij hulp van de NKBV zijn opgeknapt. In dit eerste deel a trip down memory lane: de geschiedenis van de NKBV en de Alpenverein!

Geschiedenis Oostenrijkse Alpenverein

De oudste Alpenverein is de Oostenrijkse: in 1862 werd de ‘Österreichische Alpenverein’ (ÖAV of OeAV) opgericht, door o.a. Paul Grohmann, Friedrich Simony en Edmund Mojsisovics. Fun fact: Mojsisovics is in Mallnitz een grootheid. Als geoloog en paleontoloog heeft hij voor zowel de Alpenverein als voor Mallnitz en omgeving veel betekent. Villa Liebermann – waarin nu Besucherszentrum Mallnitz is gevestigd – was ooit zijn zomerresidentie. Mojsisovics  is geboren op 18 oktober 1840 in Wenen en hij was een zeer gerespecteerde wetenschapper. Hij schreef fundamentele werken over stratigrafie en ammonietfauna’s van het Alpine Trias. Al tijdens zijn studententijd was hij een van de stichtende leden van de Oostenrijkse Alpenverein en hij was een van de belangrijkste initiatiefnemers van de Duitse en Oostenrijkse Alpenverein in 1873. (tussen 1873 en 1938 waren de Duitse, Oostenrijkse en Tsjechische tak verbonden in de Deutsche und Österreichische Alpenverein, de DuÖAV)

Mojsisovics kwam al in de jaren zestig van de 19e eeuw in Mallnitz en zijn eerste tochten brachten hem naar de Ankogel en de Hochalmspitze. Nadat hij rond 1900 met pensioen was gegaan, begon hij met het bouwen van Villa Liebermann in Mallnitz.

De OeAV was de eerste alpinistenvereniging op het Europese vasteland en is na de Britse Alpine Club de oudste bergbeklimmersvereniging ter wereld. Na der Anschluß (de annexatie van Oostenrijk door nazi Duitsland) bestond er tot 1945 alleen de Deutsche Alpenverein (DAV). In 1945 werd de OeAV heropgericht.

Geschiedenis NKBV

In 1902 wordt de Nederlandsche Alpen-Vereeniging (NAV) opgericht. De NAV is een op het familieklimmen gerichte vereniging, die een ontmoetingsplaats biedt van en voor gelijkgestemden en geografisch vooral op Zwitserland georiënteerd is.

NAV

Van enige andere activiteit dan het organiseren van reünies in Nederland is aanvankelijk geen sprake. Ter gelegenheid van het vijftig jarig jubileum van de NAV werd in 1952 het predikaat Koninklijk aan haar verleend. Het georganiseerd en zelfstandig klimmen wordt rond de jaren twintig vooral gestimuleerd door de Studenten Alpen-Clubs. Dit zijn studentencorpsgebonden klimverenigingen, waarvan de eerste, de Delftse Studenten Alpen Club, in 1922 wordt opgericht. De Studenten Alpen Clubs staan dicht tegen de (K)NAV aan hoewel er geen formele verbinding bestaat. Tot de dag van vandaag zijn deze Clubs voor het Nederlandse klimmen van grote betekenis en leveren zij veel kaderleden, zowel op sporttechnisch als op bestuurlijk gebied. Door de toestroom van studenten wordt het oude, huiselijke maar tamelijk eenzijdige clubje dat de NAV toen in hoofdzaak nog was, geleidelijk opengebroken. Niet alleen zomertochten, maar ook winterklimtochten en skitoeren worden snel populair.

Wordt aanvankelijk uitsluitend met officiële berggidsen geklommen, in de jaren dertig vangt de discussie over het gidsloos klimmen aan, spoedig gevolgd door de eerste zelfstandige klimtochten. Het klimmen dichter bij huis begint in 1934 als de eerste Nederlanders klimmen in de rotsen bij Dinant in België.

De NAV groeit en al gauw beginnen plaatselijk ledenkernen, kringen genoemd, te ontstaan. De eerste geformaliseerde Kring was die in Amsterdam.

Oprichting NBV

Na de oorlog wordt in 1949 onder patronage van de Nederlandse Reis Vereniging de ‘Sektion Holland van de Oesterreichischer Alpenverein’ opgericht. In het bestuur van de Sektion Holland zitten aanvankelijk ook vertegenwoordigers van de NAV. De Sektion Holland richt zich voornamelijk op Oostenrijk. In 1971 wordt de naam van de Sektion Holland gewijzigd in Nederlandse Bergsport Vereniging (NBV).

Ontwikkeling KNAV en NBV

Langzamerhand ontwikkelen beide verenigingen zich tot volwassen sportverenigingen. De cursus- en tochtenprogramma’s voorzien in de behoefte van hun leden en het zelfstandig klimmen neemt een grote vlucht. De KNAV geeft in 1959 de aanzet tot het zelfstandig klimmen, door zogenaamde invitatiecursussen te gaan organiseren. Dit waren cursussen voor zeer getalenteerde klimmers die onder leiding van beroemde gidsen hun klimmersopleiding konden voltooien. Binnen de Sektion Holland is in die dagen vooral aandacht voor het organiseren van huttentochten.
Een onderscheid tussen beide kan wellicht worden gevonden in het feit dat men zich binnen de KNAV iets meer op de extreme kanten van de klimsport richt dan bij de Sektion Holland. Ook is de oriëntatie tot de jaren zeventig van de KNAV vooral op de West-Alpen en die van de Sektion Holland op Oostenrijk gericht. Maar gemiddeld ontstaan in de loop der tijd, twee tamelijk gelijksoortige verenigingen. In beide verenigingen is sprake van een constante toename in de omvang van het geboden programma aan cursussen en tochten. Deze richten zich langzaam op alle Alpenlanden en zelfs op buiten Europa gelegen klimgebieden.

Fusie KNAV en NBV

Vanaf 1990 werken KNAV en NBV samen in federatief verband (Nederlandse Klim- en Bergsportbond, NKBB). De NKBB gaat een aantal van de, tot dan toe door iedere vereniging apart uitgevoerde taken, centraal regelen. Een voorbeeld daarvan is de gezamenlijke ontwikkeling van een nieuwe tak van sport, het sportklimmen op voornamelijk artificiële wanden. De KNAV en de NBV die dan twintig- respectievelijk dertigduizend leden tellen, ieder een professioneel bureau bezitten, een zeer groot en uitvoerig tochten- en opleidingsprogramma aanbieden, fuseerden op 1 januari 1998 tot een nationale vereniging.

NKBV

De NKBV heeft in 2002 mogen vieren dat de vereniging 100 jaar bestaat. Dit eeuwfeest werd nog specialer doordat de Koningin het predicaat Koninklijk aan de NKBV heeft verleend. Op 1 juni 2002 is dit predicaat aan de NKBV uitgereikt. Er wordt door het bestuur gekozen om het predicaat Koninklijk voor haar naam te dragen. Ze zal voortaan de Koninklijke Nederlandse Klim- en Bergsport Vereniging heten.

De NKBV heeft op dit moment ca 65.000 leden. Ondersteund door een bureau waar circa 25 FTE werken, biedt de NKBV tal van activiteiten en diensten aan op het gebied van informatievoorziening, opleidingen, bij- en nascholing, technische trainingen, specifieke verzekeringen, ledenkortingen en landelijke sportklimwedstrijden. Vanuit het landelijke bureau worden regionale onderverenigingen ondersteund die op hun beurt aan de locale leden een scala aan activiteiten bieden, waaronder conditietrainingen, opleidingen, lezingen, locale competities, en diverse klim- en wandel activiteiten. Daarnaast vervult de NKBV in landelijk opzicht een rol als kennis- en expertisecentrum en is zij in toenemende mate normstellend op het gebied van veiligheid.

NKBV, de HOF en de Alpenverein

In 1977 is er een stichting opgericht om verbouwingen van berghutten in de Alpen te ondersteunen. Het Hutten Ondersteunings Fonds, ook wel HOF genaamd, beheert schenkingen van NKBV-leden om deze in te zetten bij initiatieven om de infrastructuur van berghutten in de Alpen te verbeteren. Alpenhutten kunnen financiering aanvragen bij de HOF voor de verbetering en ontwikkeling van hun accommodaties.

Maar, hierover lees je alles in deel twee van deze miniserie!

tell me more

Enter your details below and learn about all the perks you get by The Edge Adventures.